Stad van de honden : roman

Heeft Leon de Winter de lat niet zo hoog gelegd in zijn nieuwe roman? Die vraag dringt zich op als je de eerste pagina's van Stad van de honden leest. Je zou bijna denken dat je in een doktersroman bent beland. We maken kennis met Jaap Hollander, een aantrekkelijke neurochirurg die op Al Pacino lijkt (maar dan een stuk groter). Ook zijn gedrag voldoet helemaal aan het bekende beeld. In zijn jonge jaren dook de arts de koffer in met zo ongeveer iedere aantrekkelijke vrouw die hij tegen het lijf liep op het werk: verpleegsters, coassistenten, collega's. Totdat een van hen zwanger raakte van hem. Nicole heette ze, een verpleegster die op Blondie leek. Abortus was geen optie voor de knappe dokter, dus trouwde hij maar met haar.

Het is geen fijn huwelijk, maar daar lijkt Jaap nauwelijks onder te lijden. Hij is dol op zijn baan en bovendien heeft hij, wanneer hij voor zijn werk in Israël zit, geweldige seks met een Argentijnse collega die ongeveer in hetzelfde schuitje zit als hij.

De verdwijning van zijn dochter Lea tilt de roman naar een hoger plan. De vraag is alleen: welk plan? Allereerst is er de psychologische doorstart die Jaap Hollander als vader maakt wanneer zijn dochter maar niet wordt gevonden. Lea is samen met een Amerikaanse vriend verdwenen in de Negevwoestijn in Israël, waar ze na haar eindexamen naartoe was gereisd in het kader van haar diepe wens om het jodendom te omarmen, waarvan haar joodse vader juist afstand had genomen.

Maar ook in deze verhaallijn treedt De Winter nauwelijks buiten de gebaande paden. Jaaps vrouw had hem al vaak voorgehouden dat hij 'nul contact met zijn gevoel' had. Hij krijgt spijt van 'zijn onoplettendheid, zijn obsessie met zijn werk, zijn gebrek aan respect voor [zijn vrouw]'. En hij blijft tegen beter weten in geloven dat zijn dochter nog in leven is. O, wat heeft hij haar tekortgedaan en o, wat wil hij dat graag goedmaken!

Tien jaar na de verdwijning van zijn dochter reist De Winters personage weer naar de Ramonkrater, de plek in de Negevwoestijn waar zijn dochter voor het laatst was gezien. En dan gebeurt er iets opmerkelijks. De Israëlische autoriteiten hebben het dossier van het verdwenen Nederlandse meisje al lang gesloten, maar Jaap Hollander zijn ze niet vergeten. Niemand minder dan de president van Israël doet een beroep op hem vanwege zijn grote vakkundigheid en dan maakt de roman ineens een reuzensprong naar de wereldpolitiek.

Wat is er aan de hand? Het leven van de prachtige dochter van de Saoedische leider (kortweg aangeduid als de Heerser) wordt bedreigd door een 'fatale aderklomp' in haar hersenen. Haar dood zou een dikke streep trekken door de toekomst die zowel de Heerser als de president van Israël voor haar in gedachten heeft: zij heeft alles in zich om vrede in de regio te brengen. Aan de Nederlandse neurochirurg de schier onmogelijke opdracht om die ingewikkelde, kwetsbare aderklomp onschadelijk te maken.

Deze James Bond-achtige wending is, in combinatie met het al te sprookjesachtige vredesscenario, een stijlbreuk waar je niet makkelijk overheen stapt. Het is ook even slikken wanneer de hond waarover Jaap zich min of meer heeft ontfermd tegen hem begint te praten. De orakeltaal die de schrijver de hond in de mond legt komt bovendien nogal uit de lucht vallen en wordt te weinig uitgewerkt om tot zijn recht te komen. 'Ik ben een kanaänhond', zo zegt het beest, 'van beide kanten. Wij zijn hier langer dan jullie, dus je hoeft me niks wijs te maken over wat hier allemaal gaande is en hoe je hier overleeft, wij weten alles.' Wat? Hoezo?

Zoveel is in elk geval wél duidelijk: onder leiding van de hond neemt het leven van de altijd zo rationele dokter een kolossale spirituele wending. Maar De Winter geeft de lezer te weinig handvatten om greep te krijgen op de precieze aard en strekking van deze 'bekering'. Ook het einde van de roman vraagt veel van het incasseringsvermogen van de lezer. De Winter stuurt zijn personage op 6 oktober zowaar naar het woestijnfestival dat de volgende dag wereldnieuws zou worden.

Aan ambities dus geen gebrek in Stad van de honden en dat hoeft niet te verbazen als je bedenkt dat de roman al in 2015 werd aangekondigd door De Winters toenmalige uitgever De Bezige Bij. Maar pas dit jaar schreef hij het boek 'in een intense sessie van twee maanden', zoals hij meldt in zijn dankwoord. Misschien had De Winter toch nog wat meer tijd moeten nemen, dan was de roman die hij presenteert als de bekroning van vijftig jaar schrijverschap wellicht niet blijven steken in de schetsmatige, gefragmenteerde en geforceerde versie die nu is verschenen.

Hollands Diep; 207 pagina's; € 21,99.