De Verscheurde Staten van Amerika
Rudi Rotthier
1 exemplaar
Beschikbaarheid | Uitgave | Plaats in de bib |
---|---|---|
Aanwezig |
Atlas, 2009 |
VERDIEPING 3 : SIBERIË : REISVERHALEN : Kast 3-4 ROTT |
31/12/2010
Dat de 200ste verjaardag van Charles Darwin bij het grote publiek in Nederland en Vlaanderen niet onopgemerkt voorbij is gegaan, is vooral te danken aan de documentaire televisiereeks op Canvas en VPRO Beagle, in het kielzog van Darwin. In deze avontuurlijke, populair-wetenschappelijke expeditie volgt de moderne driemaster Stad Amsterdam het historische traject van de Beagle. Vaste crewleden zijn o.m. Darwins kleindochter Sarah, wetenschapsjournalist Dirk Draulans en de illustere reisauteur Redmond O'Hanlon. Vooral deze laatste is ondanks zijn wat kwakkelende gezondheid de dragende figuur van de reeks. Verder reizen een hele resem wetenschappers van uiteenlopende disciplines voor een korter traject met de de Stad Amsterdam mee. Zo bijvoorbeeld literatuurwetenschapper Dirk Van Hulle, die in Darwins kladjes de tekstgenetische oorsprong van On the Origin of Species reconstrueerde (zie p. 216-218). Het was zeker niet de eerste keer dat iemand het spoor van Darwin volgt. Zo reisde Toby Green 165 jaar na datum 6000 kilometer te paard, te voet en liftend In het voetspoor van Darwin in Zuid-Amerika. Darwin moet ook flink wat weken in het zadel gezeten hebben bij de exploratie van het Zuid-Amerikaanse binnenland. Green verweeft de reiservaringen en het ideeëngoed van zijn illustere voorganger met zijn persoonlijke avonturen en de plaatselijke situatie rond het nieuwe millennium. Net zoals de televisiereeks Beagle demonstreert Greens reisverhaal dat er sinds Darwin ingrijpende veranderingen plaatsgevonden hebben. Redmond O'Hanlon ? die een proefschrift schreef over Joseph Conrad en Charles Darwin (wiens gedachtegoed een cruciale rol speelt in zijn reisverhalen over Borneo, de Amazone en Congo) ? benadrukt regelmatig dat contrast met vandaag door uit Darwins reisverslag De reis van de Beagle te citeren. Darwin was pas 22 toen hij tegen de wil van zijn vader op de Beagle aanmonsterde. Deze reis was bepalend voor zijn karakterontwikkeling en zijn verdere leven. De tocht van vijf jaar veranderde hem van een vrij willoze jongeling in een gedreven en geïnspireerde wetenschapper. Als liefhebber van de romantische auteurs bezat hij voldoende literaire bagage om van zijn reisverslag een boeiend verhaal te maken met literaire ambities. Darwins jubileumjaar gaf aanleiding voor de uitgave van een aantal prestigieuze geïllustreerde uitgaven van zijn werk. Bij Atlas verschenen De reis van de Beagle en Het ontstaan van soorten. De eerste in een herziene vertaling van Tinke Davids, de tweede is een bewerking van de vertaling van Ruud Rook. De basis van deze door David Quammen samengestelde jubileumeditie van Darwins meesterwerk betreft de zesde, definitieve editie van The Origin of Species uit 1872 (een veel geprezen vertaling van het oorspronkelijke werk On the Origin of Species uit 1859 is die van Ludo Hellemans, uitgegeven bij Nieuwezijds in 2000), waarin voor het eerst de term 'evolutie' gebruikt werd. De beroemde zin 'the survival of the fittest' (ontleend aan de filosoof Herbert Spencer) werd trouwens pas in de vijfde editie opgenomen. Verder maakt Quammen gebruik van fragmenten uit The Voyage of the Beagle (1839), The life and letters of Charles Darwin (1887) en The Autobiography of Charles Darwin (1887) om dit lijvige boek vorm te geven. Gedrukt op perkamentvormige kaders maken deze fragmenten deel uit van de honderden afbeeldingen in deze uitgave. Een amalgaam van Darwins schetsen, afbeeldingen van dieren en planten, portretten en foto's ondersteunen de tekst en maken de uitgave visueel toegankelijker.
Darwins evolutietheorie was het resultaat van een jarenlang groeiproces waarbij hij voortbouwde op eigen inzichten en die van anderen. Zo bijvoorbeeld zijn briefwisseling met de minder bekende Alfred Russel Wallace, die mee aan de grondslag van het Darwinisme lag.
Dat reflectieve proces lag ingebed in de rust van het Engelse platteland,
waar Darwin voor de rest van zijn leven kon teren op zijn exotische expeditiereis met de Beagle. Vandaag toeren twee aan elkaar tegengestelde
reisschrijvers door het Britse platteland: Redmond O'Hanlon praat honderduit terwijl Rudi Rotthier luistert. Ze hebben het over God, Darwin en natuur wat gaandeweg resulteert in een los portret van O'Hanlon, zijn familie en zijn passies. Onvermijdelijk brengt O'Hanlon Darwin ter sprake, die vond '"dat het publiceren van zijn theorie over evolutie door natuurlijke selectie gelijkstond aan een moord bekennen." / De moord op God. / "Ja. Hij schreef in zijn autobiografie dat religie instinctief is, zoals angst voor slangen"'. Gelukkig zette Darwin door zijn reis met de Beagle, in naam van de wetenschap, een religieuze carrière op de helling. [Kris van Zeghbroeck]
Ria Warmerdam
Redmond O'Hanlon is vooral bekend door zijn hilarische verslagen van uitputtende tochten door de jungle (Congo, Amazone, Borneo). Omdat er geen nieuwe reisboeken van hem te verwachten zijn, besloot zijn uitgever tot een informele biografie, opgetekend door de Vlaamse oorlogsjournalist Rotthier, die een aantal dagen met O'Hanlon meereisde naar locaties uit zijn jeugd. O'Hanlon is een openhartige, joviale maar ook dominante en manische verteller die diep in zijn ziel laat kijken en als lezer kaats je met de biograaf mee tussen humor, weemoed, afgrijzen en begrip. Domineeszoon Redmond werd al vroeg gegrepen door het Darwinisme, dat hem in een klap 'van zijn geloof genas'. Daarmee kwam hij op gespannen voet met zijn ouders te staan. Zijn moeder verbrandde ooit zijn complete 'zondige' boeken terwijl zijn vader hem mee uit lunchen nam. Zijn kostschooljaren waren gruwelijk. Daartegenover veel anekdotes en hartstocht voor de natuur. Toen het boek aanvankelijk alleen in het Nederlands verscheen, kon hij het zelf niet lezen. O'Hanlon zei daarover: 'Maar het schijnt erg leuk te zijn. Ze hebben me wel verteld dat ik me niet meer in Oxford kan vertonen, als het in het Engels uitkomt.' Inmiddels is het in het Engels verschenen als 'The Fetish Room'. Met fotokatern (in kleur).
Laat hieronder weten op welk e-mailadres je een bericht wil krijgen als dit item beschikbaar is. Dit is geen reservering. Je krijgt geen voorrang om dit item te lenen.
Je gaat akkoord dat we je een mail sturen om je aanvraag te bevestigen en je te verwittigen wanneer jouw artikel binnen is. Deze mails zijn eenmalig. Je kan je toestemming op elk moment intrekken via de link in de bevestigingsmail.