Cybercriminelen gaan niet met vakantie

De zomer is hét moment om er even tussenuit te knijpen. Maar terwijl jij geniet van zon, zee of een goed boek blijven cybercriminelen actief. Oplichters schakelen tijdens de kalmere zomermaanden soms net een versnelling hoger om mensen die minder alert zijn in de val te lokken. Waarop moet je letten? En hoe kan je je wapenen tegen cybercriminaliteit om zorgeloos van de zomer te genieten?

Wat kan je preventief / voor je op vakantie vertrekt doen?

1/ Let op voor valse accommodaties en phishingberichten via Booking.com. 

Lees via dit artikel van VRT NWS hoe criminelen het op een zeer slinkse manier aanpakken. 

2/ Voeg nuttige telefoonnummers toe aan je contacten.

Wanneer (je vermoedt dat) een cybercrimineel toeslaat, moet je snel kunnen reageren. Zorg er daarom voor dat deze telefoonnummers zeker in je contactenlijst staan:

• het telefoonnummer van je bank: zo kan je meteen je bank contacteren bij vragen rond cybercriminaliteit en/of om je bankapp (preventief) te laten blokkeren. Opgelet, bij sommige banken dien je buiten de kantooruren een ander nummer te bellen. Surf naar deze webpagina van Card Stop voor alle telefoonnummers van alle banken.
  TIP | Zet +32 voor de telefoonnummers om vanuit het buitenland te bellen.
• +32 78 170 170 (Card Stop): Card Stop is 24/7 bereikbaar om in het geval van verlies, diefstal of fraude je betaalkaarten te blokkeren. Ook de betaalapps Payconiq, Google Pay en Apple Pay kan je via Card Stop laten blokkeren.
   

2/ Bescherm je toestel tegen diefstal of verlies.

Vroeger gingen dieven graag aan de haal met je portefeuille. Vandaag zijn ze eerder op je (dure) smartphone uit. Neem daarom je voorzorgen:

• Stel een vergrendelingscode, vingerafdruk of gezichtsscan in zodat dieven of vinders niet zomaar toegang krijgen tot wat er op je smartphone staat. Online kan je handleidingen vinden die je uitleggen hoe je dit kan doen op een toestel van Apple of een smartphone met Android. 
• Noteer het IMEI-nummer van je gsm en bewaar dit op een aparte plaats. Je hebt dit unieke identificatienummer nodig om aangifte te kunnen doen van een verloren of gestolen toestel. Je vindt het terug door *#06# te typen waar je normaal het telefoonnummer zou typen wanneer je iemand belt.
• Je kan een verloren toestel zoeken of op afstand vergrendelen. Voor iPhones kan je gebruik maken van de functie Apparaten zoeken via je Apple Account. Ook Android-toestellen kan je via je Google-account zoeken, beveiligen en/of wissen. Zorg er wel voor dat je Android-toestel correct ingesteld is hiervoor.
   

3/ Hou je software up-to-date.

Zorg ervoor dat je smartphone én de geïnstalleerde apps de laatste updates gekregen hebben. Die bevatten vaak beveiligingsverbeteringen. Je smartphone zal je in principe automatisch laten weten wanneer er een update nodig is. Weiger deze niet. Schakelde je automatische updates uit, werk je toestel dan handmatig bij (iPhone bijwerken / toestel op Android bijwerken).

Hoe je je apps up-to-date houdt, wordt uitgelegd in deze Digiwatte?-video.

Waar let je best op tijdens je vakantie?

1/ Gebruik enkel veilige netwerken.

Vermijd gratis openbare wifi-netwerken op luchthavens of in hotels. Via deze netwerken kunnen cybercriminelen gemakkelijker met jou meekijken: gevaarlijk, zeker wanneer je online bankiert of privé-gegevens bekijkt. Gebruik daarom liever je eigen mobiele data (4G of 5G) of maak een persoonlijke hotspot op je iPhone of Android-toestel.

2/ Wees je bewust van wat je deelt.

Vakantiefoto’s en -ervaringen delen is leuk. Maar let op wat je met wie deelt. Foto's delen op socialemediaprofielen of indrukwekkende prestaties in de kijker zetten via sportapps (Strava, Runkeeper, Garmin, ...) maken het - wanneer je profielen openbaar zijn - wel heel duidelijk voor inbrekers dat je ver weg van huis bent.

Je ervaringen deel je beter privé, bijvoorbeeld in een WhatsApp-groepje met de familie. Of wacht tot je terug thuis bent om updates te delen. 

3/ Blijf kritisch bij (onverwachte) berichten en meldingen

Denk (of lees) steeds goed na voor je op links in berichten of e-mails klikt. Zijn berichten onverwacht, onrealistisch of te mooi om waar te zijn? Lijkt het dringend en gaat het over geldzaken? Cybercriminelen spelen momenteel in op actuele thema’s: 

• VRT NWS en de Federale politie waarschuwen voor valse berichten over te betalen tol (péage) in Frankrijk nu op sommige wegen tolpoortjes met 'vrije doorstroming' werden geïnstalleerd. TIP | Twijfel je over de oorsprong van een bericht? Ga dan naar de officiële website van het bedrijf. 
• Volgens Febelfin, de koepel van de Belgische banken, circuleren er ook valse sms’jes of e-mails die zogezegd van je bank of van itsme® komen. Vaak wordt een alarmerende situatie geënsceneerd waarbij je gevraagd wordt om bijvoorbeeld je account te “verifiëren”. In werkelijkheid zijn de oplichters gewoon uit op je bankgegevens. 
  Een gouden regel: je bank of itsme® zal je nooit via e-mail, telefoon of sms vragen om in te loggen, een actie goed te keuren of persoonlijke gegevens door te geven. En laat je vooral niet opjagen.
• Op de Digipunten werd vernomen dat verschillende mensen recent het slachtoffer werden van fraude bij de aanvraag van een milieuvignet voor Frankrijk. Zonder het te beseffen gingen de gedupeerden via Verif Auto een maandelijks abonnement van zo'n 40 euro aan. Let erop dat je enkel via de officiële website www.certificat-air.gouv.fr je vignet aanvraagt.

Toch slachtoffer geworden?

Je bank zo snel mogelijk contacteren, Card Stop bellen, aangifte doen bij de politie, … Het is belangrijk om snel te reageren wanneer je het slachtoffer bent geworden van cybercriminelen. Op Veilig en wel op het internet  zetten we de juiste stappen én heel wat tips voor jou op een rijtje.

Info en advies

Heb je nog bepaalde vragen? Of kan je wat hulp gebruiken om bovenstaande tips op te volgen? Ga gerust langs bij een van de verschillende Digipunten in Roeselare, want ook tijdens de zomer staan heel wat digihelpers paraat om je te helpen.